«ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»: Η «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ;

Προκόπης Παυλόπουλος

Βουλευτής, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

I.    Οι Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, με επικεφαλής την Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου,  υποτροπιάζουν και στον τόσο ευαίσθητο τομέα της οργάνωσης του κράτους –υπό την ευρεία του όρου έννοια- ρέποντας προς τον κατήφορο της πολιτικής ανευθυνότητας και του στυγνού κομματικού νεποτισμού. Δύο, σχετικά πρόσφατα και άκρως αντιπροσωπευτικά, παραδείγματα αρκούν για ν’ αναδείξουν αυτήν την σκληρή πραγματικότητα:

Α. Το πρώτο αφορά τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.  Θεσμοθετήθηκε το 1994, και επί δέκα χρόνια αφέθηκε κυριολεκτικά στην τύχη της, αφού έμεινε χωρίς πόρους και χωρίς υποδομές.  Σώθηκε από την κατάρρευση με το ν. 3345/2005, ο οποίος διασφάλισε τους πόρους της και δρομολόγησε την προοπτική ουσιαστικής άσκησης των αρμοδιοτήτων της, απαλλάσσοντάς την, ταυτοχρόνως, και από το άγος των «προνοιακών» βαρών, που αλόγιστα και ανεύθυνα της είχε φορτώσει επί ΠΑΣΟΚ το κεντρικό κράτος και τα οποία το 2004 ήταν υπερτριπλάσια (110 εκ. ευρώ προς 390 εκ. ευρώ) του συνόλου των πόρων της.  Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα σε τρία, μόλις, χρόνια, ήτοι μετά το 2005, οι πόροι της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης υπερπενταπλασιάσθηκαν.

Β. Το δεύτερο αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄βαθμού.  Από το 1998 η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εφάρμοσε τον περίφημο «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ», ο οποίος στήθηκε πρόχειρα και προσχηματικά, χωρίς σοβαρή πρόνοια ως προς τις αρμοδιότητες και τους πόρους που ήταν απαραίτητοι.  Το αποτέλεσμα ήταν, και εδώ, η θεσμική και οικονομική κατάρρευση αυτού του πυλώνα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από την οποία άρχισε να συνέρχεται το 2004 και επέκεινα, με τις πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.  Ειδικότερα, μετά το 2004, ψηφίσθηκε ο ισχύων σύγχρονος Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων και με το πρωτοποριακό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» υπερδιπλασιάσθηκαν (χωρίς υπολογισμό μάλιστα των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα) με 3,5 δισ. ευρώ, για πέντε χρόνια, οι πόροι.  Ενώ με τον περιβόητο «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ» του ΠΑΣΟΚ δόθηκαν, για επτά χρόνια (1998-2004), μόλις 1,5 δισ. ευρώ, και, κατά την ομολογία μάλιστα της ηγεσίας της ΚΕΔΚΕ της εποχής εκείνης, μεταξύ 1998 και 2004 οι Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ είχαν παρακρατήσει από την Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄βαθμού 1,4 δις. ευρώ, τα οποία η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας άρχισε, σταδιακά, ν’ αποδίδει από το 2009, διασφαλίζοντας συγχρόνως όλους τους πόρους που η Τοπική Αυτοδιοίκηση δικαιούται και θέτοντας τέρμα στις παρακρατήσεις.  Ο δε «ΘΗΣΕΑΣ» υπήρξε πλήρως διαφανής, έναντι της απαράδεκτης αδιαφάνειας του «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ», αφού κάθε δαπάνη του «ΘΗΣΕΑ», ως το τελευταίο ευρώ, αναρτάται, ως σήμερα, στο διαδίκτυο.  Παράλληλα, από το 2005 καθιερώθηκε, για πρώτη φορά, ο προληπτικός έλεγχος δαπανών μέσω του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος και επέτρεψε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄βαθμού να κάνει εντυπωσιακά βήματα στον τομέα της διαφάνειας, όπως αδιαψεύστως μαρτυρεί, εντελώς ενδεικτικά, ο ετήσιος απολογισμός του Συνηγόρου του Πολίτη, ιδίως δε ο απολογισμός για το 2009.

 II.  Τώρα, μέσα στην δίνη –κυριολεκτικώς- της οικονομικής κρίσης και έξη, μόλις, μήνες πριν από τις εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου φέρνει, με την ίδια, προσφιλή στο ΠΑΣΟΚ, προχειρότητα, ανευθυνότητα και κομματική σκοπιμότητα τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ».

Α. Υπενθυμίζεται ότι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε θεωρήσει απαραίτητη τη Διοικητική Μεταρρύθμιση της Χώρας και την είχε δρομολογήσει, σε ουσιαστική συνεργασία με την ΚΕΔΚΕ και την ΕΝΑΕ, από το 2008. Θέση όμως της τότε Κυβέρνησης ήταν, για λόγους σεβασμού των θεσμών, ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση προϋπέθετε την προηγούμενη αναγκαία στήριξη των υποδομών και ενίσχυση των πόρων των ΟΤΑ και των δύο βαθμίδων.  Γι’ αυτό, και επειδή η βαθειά παγκόσμια οικονομική κρίση δεν επέτρεπε να υπάρξει αμέσως η ως άνω προεργασία, η μεταρρύθμιση μετατέθηκε, με τη σύμφωνη γνώμη ΚΕΔΚΕ και ΕΝΑΕ, στο χρόνο που οι οικονομικές συνθήκες θα ήταν πιο πρόσφορες προς αυτή την κατεύθυνση.

Β. Κατά την περίοδο αυτή το ΠΑΣΟΚ, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση και δια του Αρχηγού του κ. Γ. Παπανδρέου, είχε υιοθετήσει τις ακόλουθες θέσεις:

1.    Γ. Παπανδρέου, Κυλλήνη 14/11/2007, Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΚΕ: 
«Θέλω να προειδοποιήσω την κυβέρνηση, να μην επιχειρήσει μια νέα εξαπάτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών, με έναν νόμο που θα επιχειρεί αποσπασματικά την διοικητική συνένωση των ΟΤΑ, χωρίς ένα συνολικό σχέδιο διοικητικής μεταρρύθμισης, χωρίς τις οικονομικές και άλλες προϋποθέσεις, και τα προγράμματα που θα συνοδεύουν αυτή τη μεγάλη μεταρρύθμιση, όπως είναι η χωροθέτηση μετά από διάλογο, η χρηματοδότηση υποδομών και λειτουργικών δαπανών, η στελέχωση και οργάνωση των υπηρεσιών. …

… Υπάρχουν πόροι.  Αυτοί οι πόροι σήμερα συγκεντρώνονται, στο μεγάλο τους ποσοστό, στο κεντρικό κράτος, όταν σε άλλες χώρες, το 30, μέχρι και το 90%, πολλές φορές, του Φόρου Εισοδήματος, πηγαίνει στην Αυτοδιοίκηση, για να μπορούν να έχουν πραγματικά, όχι μόνον αρμοδιότητες, αλλά και ουσιαστική πολιτική στήριξη και σχεδιασμό. …. Εμείς, τέτοιες προτάσεις μπορούμε να στηρίξουμε…»

 2.    Γ. Παπανδρέου, Θεσ/νίκη 26/11/2008, Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΚΕ:

«…Θεωρούμε αναγκαία και επιτακτική την χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης, με την διεύρυνση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, την απόδοση των παρακρατηθέντων, τόσο των προηγούμενων ετών, όσο και του τρέχοντος έτους,…»

 Γ. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι σήμερα το ΠΑΣΟΚ και ο κ. Γ. Παπανδρέου – όπως το πράττουν άλλωστε συνολικά στην πολιτική τους,  καταστρατηγώντας προκλητικά, στην πράξη, τις προεκλογικές δεσμεύσεις με τις οποίες παραπλάνησαν εσκεμμένα τον Ελληνικό Λαό- κάνουν το ακριβώς αντίθετο από εκείνο το οποίο υποστήριξαν και απαιτούσαν ως Αξιωματική Αντιπολίτευση, λίγους μήνες πριν: Προχωρούν στον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» χωρίς να συντρέχουν, ούτε καθ’ υποφοράν, οι προϋποθέσεις που έθεταν και απαιτούσαν, ως Αντιπολίτευση, για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση. Ιδίως η μεν χωροταξία γίνεται χωρίς κανένα ουσιαστικό διάλογο, απουσιάζει δε πλήρως η διασφάλιση της χρηματοδότησης των υποδομών και η προηγούμενη στελέχωση και οργάνωση υπηρεσιών που, όπως προεκτέθηκε, απαιτούσε από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ο κ. Παπανδρέου στο Συνέδριο της ΚΕΔΚΕ στην Κυλλήνη, το 2007, ως Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Δ. Υπό τα δεδομένα αυτά καθίσταται πρόδηλο ότι, πέραν των λοιπών αρνητικών συνεπειών, η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου φέρνει προς ψήφιση τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» μέσα στην προεκλογική χρονικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και γνωρίζοντας – γι’ αυτό δεν μπορεί να επικαλεσθεί κανένα άλλοθι- ότι οι οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμίδων, οι οποίοι θεσμοθετούνται, θα είναι παντελώς αδύναμοι και ανέτοιμοι, την 1.1.2011, ν’ ασκήσουν τις αρμοδιότητες που τους αναλογούν.

 ΙΙΙ. Η ανετοιμότητα και η προχειρότητα του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» προκύπτει ανάγλυφα από την ίδια την Έκθεση Αξιολόγησης Συνεπειών των Ρυθμίσεών του, που δόθηκε στη δημοσιότητα.  Πρόκειται για πραγματική «έκθεση ιδεών», μνημείο αοριστολογίας και έλλειψης έστω και στοιχειώδους τεκμηρίωσης.  Αναφέρεται συνεχώς σε στόχους, χωρίς ίχνος ανάλυσης των μέσων επίτευξής τους.  Η μόνη, ίσως, «θετική» πλευρά της Έκθεσης αυτής είναι η πλήρης απαρίθμηση των κανονιστικών πράξεων, οι οποίες απαιτούνται για την εφαρμογή του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ».  Και εδώ φαίνεται ότι η εφαρμογή αυτή εξαρτάται από 118 (!)  κανονιστικές πράξεις –ήτοι 26 π.δ. και 92 υπουργικές αποφάσεις- πράγμα που σημαίνει ότι το όλο εγχείρημα βρίσκεται, και θεσμικώς, κυριολεκτικά «στον αέρα».  Είναι λοιπόν κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου φέρνει, υπ’ αυτές τις συνθήκες, σε προεκλογική χρονικά και μέσα στην τρέχουσα δεινή οικονομική συγκυρία, τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» για δύο, κυρίως, λόγους:

Α. Πρώτον, για να εξυπηρετήσει μικροκομματικές εκλογικές σκοπιμότητες.  Ελπίζει ότι, κόβοντας και ράβοντας τη Διοικητική Μεταρρύθμιση στα μέτρα της –φαίνεται και από την χωροταξία του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» και τα πλείστα ανορθόδοξα σχήματά της- θα έχει κομματικό όφελος στις εκλογές του φθινοπώρου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.  Και πάλι οι θεσμοί στην κομματική μέγγενη του ΠΑΣΟΚ! Η σκοπιμότητα αυτή αποκαλύπτεται πλήρως και από το ότι, πριν έλθει στο φως της δημοσιότητας ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ», η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου είχε σπεύσει να παράσχει το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, για τις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στους μετανάστες, αλιεύοντας ασυστόλως εκλογική πελατεία.  Και τούτο όταν δεν έλαβε στοιχειώδη πρόνοια να φέρει, επιτέλους, στη Βουλή τον εκτελεστικό του Συντάγματος (άρθρο 51 παρ. 4) νόμο για την ψήφο των εκτός Επικράτειας Ελλήνων, τον οποίο το ΠΑΣΟΚ είχε «τορπιλίσει» όταν πήρε τη σχετική πρωτοβουλία η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας!

 Β. Δεύτερον, για να δείξει στους εκπροσώπους του ΔΝΤ ότι κάνει, δήθεν, μεταρρυθμίσεις ως προς τη μείωση των δημόσιων δαπανών.  Είναι ενδεικτικό της αναξιοπιστίας του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» ότι αρχικώς –την ημέρα μάλιστα που συνεζητείτο το προσχέδιο νόμου από το Υπουργικό Συμβούλιο- η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου διέρρευσε πως εξοικονομούνται 1,8 δισ. ευρώ, πράγμα που επιβεβαιώνεται από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο της Κυριακής, 2/5/2010, με αποκορύφωμα τη δήλωση του Βουλευτή και πρώην Υφυπουργού κ. Ντ. Ρόβλια, που «ανεβάζει», ακόμη και την 31/4/2010, την εξοικονόμηση στο ύψος των 2 δισ. ευρώ!  Στη συνέχεια απέσυρε αυτή τη διαρροή και στις 28/4/2010 ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος μίλησε για εξοικονόμηση 1 δισ. ευρώ, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών, κατά τη συνέντευξή του στις 2/5/2010, αναφέρθηκε μεν στην «εξοικονόμηση» αλλ’ απέφυγε συστηματικά να την προσδιορίσει!  Όλοι αυτοί οι αριθμοί δίδονται λοιπόν χωρίς καμία, απολύτως, τεκμηρίωση, όπως άλλωστε προκύπτει από τις εντελώς αντιφατικές δηλώσεις των στελεχών του ΠΑΣΟΚ, Υπουργών και μη!  Πουθενά και σε κανένα συνοδευτικό στοιχείο του προσχεδίου νόμου για τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» δεν υπάρχει η παραμικρή απόδειξη για τους ισχυρισμούς αυτούς.  Πρόκειται, λοιπόν, απλώς για τα γνωστά πασοκικά «έπεα πτερόεντα», τα οποία όμως σήμερα είναι πολύ περισσότερο επικίνδυνα όσο η Χώρα βρίσκεται, με αποκλειστική ευθύνη της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου, υπό την επιτήρηση και κηδεμονία του ΔΝΤ, το οποίο βέβαια δεν «παίζει» με τέτοιου είδους ανεύθυνα τερτίπια.

 IV.  Και για να θεμελιωθεί η διαπίστωση ως προς την πλήρη ανετοιμότητα – θεσμική και οικονομική- της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου για τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ», επισημαίνονται τα ακόλουθα:

Α. Υπάρχει, όπως ήδη τονίσθηκε, πλήρης έλλειψη έστω και στοιχειώδους αποτίμησης του κόστους των αρμοδιοτήτων που θ’ ασκηθούν από τα όργανα και των δύο βαθμίδων Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Ιδίως δε των εκατοντάδων νέων, μεταφερόμενων, αρμοδιοτήτων, οι περισσότερες μάλιστα από τις οποίες είναι κρίσιμες για την καθημερινότητα, την αποτελεσματική λειτουργία του κοινωνικού κράτους δικαίου και την όλη αναπτυξιακή πορεία του Τόπου.

 Β. Στην κατά τ’ ανωτέρω πλήρη έλλειψη οικονομικής αποτίμησης των αρμοδιοτήτων έρχεται να προστεθεί και η εξίσου κραυγαλέα έλλειψη υποδομών και στις δύο νέες βαθμίδες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την ουσιαστική άσκηση των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων.  Ο εκρηκτικός αυτός συνδυασμός ελλείψεων καθιστά περισσότερο από βέβαιη την καθίζηση του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» μέσα στο πρώτο, κιόλας, εξάμηνο της έναρξης ισχύος του.

1. Αρκεί ν’ αναλογισθεί κανείς, ότι με τέτοιες ελλείψεις είναι δεδομένη η  αδυναμία άσκησης ιδίως των αρμοδιοτήτων που αφορούν την πολεοδομία, την παιδεία, την υγεία, την κοινωνική πολιτική και την αγροτική πολιτική.

 2. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, με ακόμη μεγαλύτερη προχειρότητα, που συνιστά και ομολογία της αδυναμίας λειτουργίας του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ», π.χ. στο άρθρο 95 του προσχεδίου νόμου:

α. Στην πρώτη παράγραφο ορίζεται ότι, π.χ. ως προς πλειάδα μεταφερόμενων αρμοδιοτήτων του α΄βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η έναρξη ισχύος του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» μετατίθεται για την 1//1/2013!

β.  Στην δεύτερη δε παράγραφο υπάρχει η εξής, πρωτοφανής, ρύθμιση, η οποία και προδικάζει το ναυάγιο του όλου «εγχειρήματος»: «Σε περίπτωση κατά την οποία σε δήμους, του ίδιου νομού, δεν υφίστανται υπηρεσίες, με επάρκεια υλικοτεχνικής υποδομής και προσωπικού, προς άσκηση των πρόσθετων αρμοδιοτήτων που απονέμονται σε αυτούς με το άρθρο 94, περιλαμβανομένων και των τεχνικών υπηρεσιών, για τις σχετικές αρμοδιότητες παρέχεται, υποχρεωτικώς, διοικητική υποστήριξη από το δήμο της έδρας του νομού ή από άλλο εγγύτερο δήμο, όπως αυτός ορίζεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας, η οποία εκδίδεται μέχρι 31/10/2010.»! Κάθε άλλο σχόλιο περιττεύει.

 3. Σ’ αυτά έρχεται να προστεθεί, ως προς τον β΄βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ήτοι ως προς τις Περιφέρειες, η ολοκληρωτική απουσία εξειδικευμένων στελεχών τα οποία θα φέρουν σε πέρας την αποστολή του βαθμού αυτού για την αναπτυξιακή πορεία της Χώρας.  Με άλλα λόγια πως όταν, μετά την 1.1.2011, οι Περιφέρειες καλούνται ν’ ασκήσουν κρίσιμες αρμοδιότητες ως προς το ΕΣΠΑ και την όλη αναπτυξιακή διαδικασία, θ’ ανταποκριθούν αποτελεσματικά, χωρίς το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό που, όπως υπολόγισε το 2008 η ΕΝΑΕ, ανέρχεται σε πολλές εκατοντάδες προσώπων;

 Γ. Τα όσα δεινά θα προκύψουν από την προαναφερόμενη, διπλή, έλλειψη αποτίμησης του κόστους αρμοδιοτήτων και υποδομών, επιτείνει δραματικά το γεγονός ότι το ύψος των πόρων, με τους οποίους, δήθεν, «προικοδοτούνται» οι νέες δύο βαθμίδες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι εντελώς ασαφές και κυμαινόμενο, λόγω ακριβώς της δομής των πόρων αυτών. Ιδίως ως προς τον β΄βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης –ήτοι ως προς τις Περιφέρειες- η υφιστάμενη ρύθμιση μόλις οδηγεί σε πόρους που υπερβαίνουν το 1 δισ. ευρώ.  Με τα δεδομένα αυτά η οικονομική κατάρρευση των Περιφερειών είναι δεδομένη.  Ας θυμηθεί μόνον ο κ. Παπανδρέου και οι εκπρόσωποι της ΕΝΑΕ που πρόσκεινται στο ΠΑΣΟΚ ποιους πόρους διεκδικούσαν, όταν ήταν Κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία, για να προχωρήσει τότε η Διοικητική Μεταρρύθμιση.  Πέραν τούτου δεν υπάρχει ίχνος διαβεβαίωσης ότι θα συνεχισθεί ομαλά η επιστροφή των πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που, όπως ήδη τονίσθηκε, παρακράτησαν οι Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ μεταξύ 1997-2004 και ανέρχονταν στο ιλιγγιώδες ποσό του 1,4 δισ. ευρώ!  Στο όλο ζήτημα των πόρων ας προστεθεί, τέλος, ότι οι δύο βαθμίδες Τοπικής Αυτοδιοίκησης καλούνται να συνεισφέρουν, με ίδιους πόρους που είναι εντελώς αδιευκρίνιστοι, στην οικονομική υπόσταση του κατά το άρθρο 281 του προσχεδίου νόμου Επιχειρησιακού Σχεδίου «ΕΛΛ.Α.Δ.Α.»! Μια ακόμη οικονομική αφαίμαξη με ανυπολόγιστες συνέπειες.

 Δ. Στις παρατηρήσεις που προεκτέθηκαν δεν υπάρχει τίποτα το υπερβολικό. Ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ», τελικώς, είναι, κατά τον γνωστό στίχο του Γ. Σεφέρη, «ένα πουκάμισο αδειανό»! Τούτο προκύπτει σαφώς και από το άρθρο 281 του προσχεδίου νόμου το οποίο αφορά το Επιχειρησιακό Σχέδιο υποστήριξης του Προγράμματος «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ».  Πρόκειται για το Πρόγραμμα με τον «βαρύγδουπο» -φαίνεται ότι με τους τίτλους για τη διοικητική οργάνωση το ΠΑΣΟΚ βάλθηκε να ταλαιπωρεί, διαχρονικά, από την αρχαιότητα ως σήμερα, τον Τόπο- τίτλο «Πρόγραμμα Ελληνική Αρχιτεκτονική Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης «ΕΛΛ.Α.Δ.Α»! Ένα άρθρο όλο κι όλο, με έξη παραγράφους, γεμάτες από αοριστίες και ευχολόγια, συνιστά το Επιχειρησιακό Σχέδιο Υποστήριξης του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ»!  Και εδώ προκύπτει, με αδιάσειστα επιχειρήματα, η προχειρότητα και ανευθυνότητα της πασοκικής «Διοικητικής Μεταρρύθμισης»: Αντί να είναι, όπως επιβάλουν οι στοιχειώδεις κανόνες της ορθής διακυβέρνησης, προηγουμένως έτοιμο το Επιχειρησιακό Σχέδιο Υποστήριξης, αφού μόνον έτσι μπορεί ν’ αποδειχθεί ότι το όλο εγχείρημα έχει μελετηθεί και δομηθεί, έρχεται πρώτα το θεσμικό πλαίσιο.  Πρώτα δηλαδή το κέλυφος και ύστερα η ουσία!  Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο επισήμανθηκε πως, στην πραγματικότητα, ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» έρχεται τώρα προς ψήφιση για μικροκομματικές εκλογικές σκοπιμότητες του ΠΑΣΟΚ και λόγω της συγκυρίας που αφορά το ΔΝΤ.

Ε. Τέλος, ως προς τα όργανα και των δύο βαθμίδων τοπικής Αυτοδιοίκησης η κατάσταση είναι κάτι περισσότερο από τραγελαφική: 

1.    Πρώτον, η επάνοδος στο σύστημα του 50+1% οδηγεί στο διάτρητο καθεστώς των ευκαιριακών συμμαχιών του δεύτερου γύρου και της τελευταίας στιγμής, με μόνο στόχο την αναρρίχηση στην αυτοδιοικητική «εξουσία», χωρίς ίχνος προγραμματικής σύγκλισης και προοπτικής.  Πώς να λειτουργήσει έτσι η Τοπική Αυτοδιοίκηση με τόσο κρίσιμες, για το μέλλον του Τόπου, αρμοδιότητες;

2.    Δεύτερον, ο τρόπος εκλογής ιδίως των Αντιδημάρχων και των Αντιπεριφερειαρχών οδηγεί, με μαθηματικό τρόπο, σε πραγματικά «τιμάρια» και τοπικούς «φεουδάρχες», που ακυρώνουν, a prioori, την προοπτική της Διοικητικής Μεταρρύθμισης.

3.   Τρίτον, η πλειάδα συλλογικών, ιδίως, οργάνων στο πλαίσιο και των     δύο βαθμίδων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθιερώνει ένα πολύπλοκο και εξαιρετικά γραφειοκρατικό σύστημα, το οποίο αποκλείει κάθε σοβαρή προοπτική αποτελεσματικής λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Και, το κυριότερο, αυτό το γραφειοκρατικό σύστημα θα θυσιάσει και το καθεστώς διαφάνειας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση –το οποίο, όπως ήδη επισημάνθηκε, έχει κάνει ως τώρα σημαντικά βήματα, με βάση και τον τελευταίο (2009) απολογισμό του Συνηγόρου του Πολίτη- στο βωμό των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, οι οποίες παραπέμπουν ευθέως στις τακτικές του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 80, ήτοι στις τακτικές του τριτοκοσμικού σοσιαλισμού και της, δήθεν, «λαϊκής συμμετοχής».

Από τις ως άνω διαπιστώσεις προκύπτει ευθέως, και με τον πιο τεκμηριωμένο τρόπο, ότι το «εγχείρημα» του «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» αφενός οδηγεί την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στο σύνολό της, στην πλήρη απαξίωσή της, «προς δόξαν» του κεντρικού κράτους.  Και, αφετέρου, εξυπηρετεί –ή, ορθότερα, τείνει να εξυπηρετήσει- τις μικροκομματικές εκλογικές σκοπιμότητες του ΠΑΣΟΚ.  Και κάτι τελευταίο:  Επισημαίνεται εκ νέου προς όλους εκείνους που υπηρετούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς καμία διάκριση ως προς την κομματική τους τοποθέτηση:  Ας θυμηθούν, επιτέλους, ποιες ήταν οι θέσεις του ΠΑΣΟΚ και του κ. Γ. Παπανδρέου όταν εκφράζονταν για την Διοικητική Μεταρρύθμιση προ του 2009, από τη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης. Για το συμφέρον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και, ιδίως, του Τόπου, δεν μπορεί, και στο τόσο κρίσιμο τομέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, να επαναληφθεί η επιχείρηση παραπλάνησης του προεκλογικού ΠΑΣΟΚ και του κ. Γ. Παπανδρέου.