Βουλή - Αγορεύσεις / Παρεμβάσεις

Αγόρευση κ. Προκόπη Παυλόπουλου επί των άρθρων και του συνόλου του σν του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και Αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα Καλλικράτης»

                                                                                                                                                                       Παρασκευή, 28/05/2010
ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι φανερό ότι σε ό,τι αφορά την ουσία του νομοσχεδίου, μιλάμε σ’ αυτήν την Αίθουσα -όπως ήρθαν τα πράγματα- μόνο και μόνο για να καταγραφούν πλέον απλώς οι απόψεις ως προς το τι σκέφτεται καθένας γι’ αυτήν τη μεταρρύθμιση και τι πρόκειται να συμβεί.

Γιατί, αφού μείζονος σημασίας μεταβολές δεν έχουν συμβεί και δεν βλέπουμε να συμβαίνουν, από εκεί και πέρα ισχύει αυτό που τονίσαμε σχεδόν όλοι, ακόμα και καθ’ υποφοράν βεβαίως και συνάδελφοι από το ΠΑΣΟΚ. Αυτή η μεταρρύθμιση, αναγκαία για τον Τόπο, αναγκαία για το μέλλον του Τόπου, η οποία θα έπρεπε να γίνει από κοινού και με όρους αποτελεσματικότητας, γίνεται κάτω από επικοινωνιακούς όρους χωρίς έστω και στοιχειώδεις εγγυήσεις δυνατότητας εφαρμογής της.

Πέρα από τα λάθη που εμπεριέχει, το κυριότερο που συμβαίνει με τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ» συνίσταται στο ότι είναι μια αδύνατη μεταρρύθμιση. Όχι ισχνή, αδύνατη με την έννοια της αντικειμενικής αδυναμίας. Διότι όταν δεν εξασφαλίζεις τις προϋποθέσεις, η μεταρρύθμιση αυτή δεν πρόκειται να αποδώσει. Και είναι κρίμα, γιατί θα πάμε πολύ πίσω και από εδώ που είμαστε τώρα.

Σας το ξαναλέω. Πολύ καιρό σκεφτόμασταν όλοι και εγώ προσωπικά, όταν ήμουν Υπουργός, αυτήν τη μεταρρύθμιση. Δεν είναι όπως ακούστηκε -και μην παίζουμε με τα λόγια- ότι δεν τολμούσαμε ή δεν θέλαμε. Δεν ήταν δυνατόν να γίνει μ’ αυτές τις προϋποθέσεις και μέσα σ’ αυτήν την οικονομική κρίση.

Και φαίνεται ακριβώς σ’ αυτό το νομοσχέδιο. Δεν υπάρχουν ιδίως οι θεσμικές και οικονομικές προϋποθέσεις, -πέρα από τα επιμέρους λάθη- για την αποτελεσματική εφαρμογή και θα το δείτε. Και πού ξανακούστηκε, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, να φέρνεις ένα τέτοιο νομοσχέδιο, να στήνεις δύο επίπεδα Τοπικής Αυτοδιοίκησης σ’ αυτήν την έκταση και να θεωρείς ότι από 1 Ιανουαρίου του 2011 μπορεί να λειτουργήσει, ακόμα και με μεταβατική περίοδο.

Είναι αδύνατο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Γι’ αυτό είπα ότι καταγράφω την άποψή μου. Εδώ θα είμαστε και θα το δείτε ότι αυτό θα συμβεί. Κυριότερο στοιχείο που αποδεικνύει αυτό που λέω είναι το γεγονός ότι υπάρχει πλήρης αντιστροφή της λογικής.

Όταν σχεδίαζα ως Υπουργός τη μεταρρύθμιση και την συζητούσα και με την ΚΕΔΚΕ και την ΕΝΑΕ και τους άλλους συναδέλφους την εποχή εκείνη, το πρώτο πράγμα που μας απασχολούσε ήταν ότι έπρεπε να υπάρχει προηγουμένως το Ειδικό Επιχειρησιακό, που να λέει για τί πόρους μιλάμε, ποιο θεσμικό υπόβαθρο και από κει να προχωρήσουμε. Όλο όμως αυτό το νομοσχέδιο με πάνω από δυόμισι εκατοντάδες άρθρα, έχει ένα όλο κι όλο άρθρο, μια εξουσιοδότηση στο άρθρο 281, για το πρόγραμμα «ΕΛΛΑΔΑ».

Ακριβώς αυτό συνέβη και με τον «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ», σας το θυμίζω. Ο «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ» έπασχε γιατί αλλά είχαν υποσχεθεί στον κ. Αλέκο Παπαδόπουλο ότι θα του δώσουν σ’ επίπεδο πόρων και άλλα του έδωσαν τελικά. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, όπως συνέβη και με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, ξεκίνησαν πρόχειρα και κατέρρεαν οι θεσμοί. Χρειάστηκαν οι δύο οικονομικές μεταρρυθμίσεις, το τονίζω για τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ο 3345 του 2005 και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση Α΄ βαθμού ο «ΘΗΣΕΑΣ», για να μπορέσει να ξαναπάρει μπρος η οικονομική και αναπτυξιακή μηχανή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για να ξεκινήσουμε αυτήν τη μεταρρύθμιση.

Τίποτε από αυτά δεν είναι εξασφαλισμένο από δω και πέρα Και επειδή αυτό το πράγμα θα καταρρεύσει στην πραγματικότητα, θα παρασύρει ό,τι πρόοδο συνέβη, στα οικονομικά ιδίως, με τα νομοθετήματα εκείνα τα οποία είχαν γίνει στο μεταξύ. Γιατί, το τονίζω, στην τακτική των μεταρρυθμίσεων πρέπει να έχει ο νομοθέτης, ο Υπουργός που παίρνει την ευθύνη, τη λογική του ορειβάτη. Έχετε δει ποια είναι η λογική του ορειβάτη. Για να ανέβει στην κορυφή, πρώτα βάζει τη σφήνα στο βράχο για να πατήσει καλά και ύστερα κάνει το επόμενο βήμα. Αυτή η σφήνα στο βράχο δεν υπάρχει. Είναι το μετέωρο βήμα, το είπα, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θα μπορούσε -γιατί άκουσα και την συνάδελφο από το Τρίκαλα που ενδιαφερόταν για τα Μετέωρα και ορθώς- να έχει γενικώς τίτλο αυτό το νομοσχέδιο «ΜΕΤΕΩΡΑ»!

Αυτή είναι η αγωνία μου, κύριοι συνάδελφοι. Δεν είναι ότι εγώ δεν θέλησα ή δεν τόλμησα. Και στο κάτω-κάτω της γραφής τι σημασία έχει ποιος την κάνει μια μεταρρύθμιση; Έτσι μένει το όνομα των ανθρώπων στην ιστορία της πολιτικής; Μένει από αυτό από το οποίο κάνεις πραγματικά. Απόδειξη, πολλές μεταρρυθμίσεις έγιναν, αλλά οι «μεταρρυθμιστές» που δεν απέδωσαν, όχι μόνο δεν κέρδισαν τίποτα, παραδόθηκαν, κυριολεκτικά στην αφάνεια και στην ανευθυνότητα.

Και έρχομαι για δύο λεπτά μόνο, -θέλω να τα επαναλάβω αυτά-σε θέματα που θα τα βρούμε μπροστά μας. Και μη μου πείτε ότι είναι ενδεχομένως το γεγονός ότι με την άλλη, την πανεπιστημιακή μου ιδιότητα, έχω κάποια, αν θέλετε νομική «διαστροφή», με την καλώς νοούμενη έννοια του όρου, για τα ζητήματα αυτά.

Πρώτο ζήτημα, το επαναλαμβάνω, στο άρθρο 27. Είναι λάθος με βάση την συνταγματική αρχή της καθολικότητας. Τα συλλογικά όργανα, παραδείγματος χάριν το δημοτικό συμβούλιο, πρέπει να εκλέγεται απ’ όλους τους δημότες. Είναι άλλο τι συμβαίνει όταν έχεις διαμερίσματα, που εκλέγεις τους συμβούλους των διαμερισμάτων. Εκεί είναι άλλο πράγμα. Εδώ, έχεις ένα δημοτικό συμβούλιο το οποίο εκλέγεται, στην πραγματικότητα, ανά περιφέρεια και απλώς δίνεις το δικαίωμα σε καθέναν, ο οποίος επιλέγει τους δικούς του, δηλαδή μέσα στην περιφέρεια, του δίνεις το δικαίωμα σε κάθε άλλη περιφέρεια να επιλέξει ένα ή δύο ανάλογα με τον πληθυσμό που υπάρχει. Αυτό παραβιάζει την αρχή της καθολικότητας. Το σωστό είναι ότι όλοι οι δημότες πρέπει να μπορούν να ψηφίσουν όλα τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου.

Δεύτερον, το είπα. Υπάρχει πρόβλημα σε ό,τι αφορά την έννοια της τοπικής υπόθεσης. Και θέλει ξεκαθάρισμα. Το γεγονός ότι μπήκε η τροποποίηση, την οποία έκανε ο Υπουργός χθες, που λέει ειδικά για το θέμα του Υπουργείου, παραδείγματος χάριν, Υγείας ότι μόνο οι τοπικές υποθέσεις μπορούν να πηγαίνουν εκεί, το τι σημαίνει τοπική υπόθεση είναι ένα λεπτό πράγμα και δείχνει ακριβώς ότι δεν υπάρχει προετοιμασία να ξέρουμε τι είναι εκείνο που θα μεταφερθεί. Αλλά και εν πάση περιπτώσει, για τις ΔΥΠΕ αυτή η τροποποίηση δεν λέει τίποτα. Εκεί που λέτε ότι μεταφέρονται αρμοδιότητες των ΔΥΠΕ, δεν λέτε ότι: «εκείνες που είναι τοπικές». Έτσι όπως την κάνατε την ρύθμιση, ούτε και αυτό σώζει.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΟΛΙΟΣ (Υφυπουργός Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης): Είπαμε εξ ολοκλήρου.

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Μα εδώ είναι το θέμα.

Αυτή είναι η βασική μου αντίρρηση. Ούτε τη νομολογία δεν κοίταξε κάποιος να δει του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι αρμοδιότητες των ΔΥΠΕ είναι τοπική υπόθεση, για να μεταφερθεί; Και μιλάω με την έννοια του άρθρο 102 παράγραφος 2 εδάφιο Β. Δεν είναι όλα τοπική υπόθεση.

…….

Η απόφαση 506 του 2010 σχετικά με τα οικονομικά θέλει την οικονομική αυτοτέλεια δεδομένη και σύγχρονη μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων.

Αυτό δεν φαίνεται. Είναι μεταφορά στο μέλλον. Εκείνο όμως που θέλω να τονίσω είναι το εξής: Ξέρετε από πού φαίνεται αυτή η αντισυνταγματικότητα; Φαίνεται, όταν ομολογείται στο άρθρο 95 παράγραφος 2, ότι αν ο δήμος δεν μπορεί να ασκήσει κάποιες αρμοδιότητες, αυτές ασκούνται από όμορο δήμο ή το δήμο της πρωτεύουσας. Και για τους νησιωτικούς και τους ορεινούς -ιδίως γι’ αυτούς δεν υπάρχει ούτε χωρικός προσδιορισμός- εκεί υπάρχει πλήρης ομολογία αδυναμίας άσκησης αρμοδιοτήτων και ισχύει η αρχή της επικουρικότητας. Είναι δυνατόν να λειτουργήσει συνταγματικά δήμος, για τον οποίο ομολογείται ότι δεν του εξασφαλίζει η Πολιτεία τα μέσα, για να κάνει τη δουλειά του;

….

Το τελευταίο. Καλά κάνατε και βάλατε την εξουσιοδότηση - το έλεγε και η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής- στο 281 παράγραφος 5 και από υπουργική απόφαση γίνεται διάταγμα για το Πρόγραμμα «ΕΛΛΑΔΑ».

Κοιτάξτε το, κύριε Υπουργέ. Κοιτάξτε το με τους νομικούς σας. Σας είπα πως παρά το γεγονός ότι βάλατε διάταγμα, και το διάταγμα θέλει κάποια εξειδίκευση. Το άρθρο 281 του σχεδίου νόμου, για να έχεις ένα πρόγραμμα όπως είναι το Πρόγραμμα «ΕΛΛΑΔΑ» -όλο το επιχειρησιακό μέσα σε έξι παραγράφους- δεν είναι αρκετά εξειδικευμένο προκειμένου να αρκέσει και διάταγμα ακόμα. Μπορεί να έχετε πρόβλημα.

Το τονίζω. Έχει εγγενείς αδυναμίες το νομοσχέδιο. Η αποτελεσματικότητά του καταλήγει να είναι αναποτελεσματικότητα. Και ένα τέτοιο εγχείρημα, αυτή την κρίσιμη στιγμή, λίγους μήνες προ των εκλογών, δεν έπρεπε να γίνει, αν θέλαμε να κάνουμε μια πραγματική μεταρρύθμιση. Η βιασύνη δεν ωφελεί σε τίποτα. Θα παρασύρει και ό,τι πρόοδο είχαμε, σε μια Τοπική Αυτοδιοίκηση που έχει ανάγκη από περισσότερη και ουσιαστικά στήριξη.

Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.

……

Σελ. 8056,