Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
Στην Εφημερίδα "Ελεύθερος Τύπος" της 7/8/2010

          Βεβαίως και υπάρχουν σημαντικά, εγγενή μάλιστα, προβλήματα στην ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση.  Όπως όμως, άλλωστε, αντίστοιχα προβλήματα παρατηρούνται σ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως δε στις χώρες της ευρωζώνης.  Βεβαίως και υπάρχουν αιρετοί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση που δεν κατάφεραν –ή δεν θέλησαν- ν’ αρθούν στο ύψος των καθηκόντων, τα οποία τους ανατέθηκαν, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως η εξαίρεση ορισμένων μπορεί να εμφανίζεται ως κανόνας για το σύνολο των αιρετών αυτών.  Πέραν λοιπόν των ως άνω  διαπιστώσεων,  και αν θέλουμε ν’ αποδώσουμε την αλήθεια, δεν είναι επιτρεπτό να μένουμε απαθείς μπροστά στην τάση κάποιων να συκοφαντήσουν, στο πλαίσιο ενός πρωτόγνωρου και ανεύθυνου γενικευτικού λαϊκισμού και μιας τάσης μετάθεσης ευθυνών, την Τοπική Αυτοδιοίκηση.  Και δεν είναι επίσης νοητό να μένει στο απυρόβλητο η στάση της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου που οδηγεί, κατ’ αποτέλεσμα, στον θεσμικό και οικονομικό μαρασμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Κατά συνέπεια:

I.      Μια πρώτη απάντηση αρμόζει στην εύκολη κριτική ότι, δήθεν, η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι «πρωταθλήτρια στη διαφθορά».  Η αντίκρουση, σε τρεις βάσεις μάλιστα, είναι απλή:

-    Ας μη συγχέουμε, εκουσίως ή ακουσίως, τη διαφθορά με την κοινή παράβαση της νομιμότητας, ιδίως δε της τυπικής νομιμότητας. Παράβαση που παρατηρείται στη δραστηριότητα των αυτοδιοικητικών οργάνων συνήθως είτε λόγω έλλειψης γνώσεων είτε λόγω της πληθώρας και τους επείγοντος των υποθέσεων, τις οποίες διαχειρίζονται.

-    Ας μην συγκρίνουμε, συνακόλουθα, ως προς τη διαφθορά –υπό την, κατά τ’ ανωτέρω, ευρεία του όρου έννοια- τα αυτοδιοικητικά όργανα με άλλα όργανα του δημόσιου τομέα, τα οποία και λιγότερες αρμοδιότητες έχουν και δεν ασχολούνται με τις ιδιόμορφες, συχνά επείγουσες ανάγκες της καθημερινότητας.

-    Τέλος -και το κυριότερο- ας μπουν οι «κήνσορες» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον κόπο να δουν πόσο και με τι ρυθμούς βελτιώνονται οι δείκτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως προς τη διαφάνεια.  Ιδίως όταν, μετά το 2005, καθιερώθηκε, για πρώτη φορά, ο προληπτικός έλεγχος των δαπανών της από τον κατ’ εξοχήν, σύμφωνα με το Σύνταγμα, έγκυρο ελεγκτικό μηχανισμό, ήτοι το Ελεγκτικό Συνέδριο.  Οι έκτοτε ετήσιες εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, με ειδικές μάλιστα αναφορές στην ανοδική πορεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον τομέα αυτόν, μαρτυρούν αψευδώς.  Και αυτήν την πρόοδο δεν πρέπει ούτε να την παραβλέπουμε ούτε, πολύ περισσότερο, να την μηδενίζουμε.

II.      Μια δεύτερη απάντηση αρμόζει ειδικώς, στη στάση της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου που, ούτε λίγο ούτε πολύ, στοχοποιεί την Τοπική Αυτοδιοίκηση και καθιστά «άνυδρο τοπίο» το ζωτικό, για την εκπλήρωση της αποστολής της, οικονομικό της έδαφος.  Και συγκεκριμένα πως η Κυβέρνηση αυτή μπορεί να κάνει κριτική στην Τοπική Αυτοδιοίκηση π.χ. για το χρέος της;

Α. Η αλήθεια είναι ότι –κατά ρητή ομολογία των τότε επικεφαλής της ΚΕΔΚΕ και της ΕΝΑΕ, το 2004- οι Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ οδήγησαν την Τοπική Αυτοδιοίκηση στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης.  Και σαν να μην έφθανε αυτό, μεταξύ 1997-2004 οι παρακρατήσεις των πόρων της από τις  ίδιες Κυβερνήσεις ξεπερνούσαν, πάντα κατά τους υπολογισμούς της τότε ΚΕΔΚΕ, το 1,4 δισ. ευρώ!

Β. Και η αλήθεια είναι, επίσης, ότι η Κυβέρνηση Κ. Καραμανλή, αμέσως μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά της:

-  Με το αναπτυξιακό πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» υπερδιπλασίασε, υπό όρους πλήρους διαφάνειας –ανάρτηση όλων των σχετικών δαπανών στον ειδικό διαδικτυακό τόπο- τους πόρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού (3,5 δισ. ευρώ, χωρίς μάλιστα υπολογισμό των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα).  Τους απέδιδε στο ακέραιο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και δρομολόγησε και την επιστροφή των μεταξύ 1997-2004 παρακρατηθέντων πόρων.  Υπενθυμίζεται ότι με τον περιβόητο «ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ», μεταξύ 1998-2004,  δόθηκαν, υπό πλήρως αδιαφανείς όρους και υπό συνθήκες στυγνού κομματικού νεποτισμού, μόλις 1,5 δισ. ευρώ!

-   Με το ν. 3345/2005 δόθηκαν για πρώτη φορά –μετά από 10 χρόνια διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ- σταθεροί πόροι στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, οι οποίοι ως το 2009 υπερπενταπλασίασαν τα έσοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης β΄βαθμού.

Γ. Μια τρίτη –εξαιρετικά επίκαιρη και πικρή- αλήθεια είναι ότι, όπως προκύπτει και από τη χθεσινή ανακοίνωση της ΚΕΔΚΕ, κατά το 2010 η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου περικόπτει, «λόγω της οικονομικής κατάστασης της Χώρας», τους πόρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄βαθμού κατά 1,2 δισ. ευρώ!  Ύστερα απ’ αυτό ας αναλογισθεί καθένας ότι:

-   Με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ο συνολικός δανεισμός της –«υπερχρεωμένης» όπως την κατηγορούν- Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄βαθμού δεν ξεπερνά το 1,7 δισ. ευρώ!  Δηλαδή μόλις κάτι παραπάνω από τις φετεινές παρακρατήσεις της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου!

-   Μέσα σ’ αυτό το κλίμα «οικονομικής ευφορίας» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση η Κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου θεσμοθέτησε τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ», κάνοντας ακριβώς το αντίθετο από εκείνο που υποστήριζε το 2008: «Πρώτα πόροι και μετά μεταρρύθμιση»! Τώρα έκανε τη μεταρρύθμιση αλλά όχι μόνο δεν προσθέτει, αντιθέτως περικόπτει πόρους!

Δυσοίωνο λοιπόν το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.  Όχι όμως με δική της, αποκλειστικώς, υπαιτιότητα.  Και, κυρίως, ας μην της φορτώνουν οι «συνήθεις» επικριτές της τα λάθη και τις παλινωδίες της Κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου.

­