Βουλή - Αγορεύσεις / Παρεμβάσεις

Αγόρευση κ.Προκόπη Παυλόπουλου επί των άρθρων και του συνόλου του σν του Υπ. Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «Τροποποίηση του ν.3213/2003, διατάξεων του Ποινικού Κώδικα που αφορούν εγκλήματα σχετικά με την Υπηρεσία και άλλες διατάξεις».

                                                                                                                                                                        Τετάρτη, 12/05/2010

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε ορισμένα ζητήματα, τα οποία αφορούν τα επιμέρους άρθρα αναφέρθηκε και ο εισηγητής μας ο κ. Νεράντζης. Τις περισσότερες από τις διατάξεις του νομοσχεδίου, όπως δηλώθηκε και χθες, τις ψηφίζουμε. Και κυρίως εκείνες που κατατείνουν στην αποτελεσματική θωράκιση της διαφάνειας και της τιμής του πολιτικού κόσμου και, κατ’ επέκταση, στη θωράκιση της ίδιας της Δημοκρατίας.

Επιτρέψτε μου -και δεν είναι εμμονή κύριε Υπουργέ- να μείνω στη ρύθμιση του άρθρου 15 η οποία αφορά τα μέτρα επιείκειας. Θα έπρεπε να σας προβληματίσει, ύστερα από τη συζήτηση που έχει προηγηθεί και στην επιτροπή αλλά και εδώ, το γεγονός ότι όλες οι πολιτικές δυνάμεις της Αντιπολίτευσης έχουν σφοδρές αντιρρήσεις όχι σε αυτό καθ’ αυτό το θεσμό, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αυτός ο θεσμός εισάγεται με το σχέδιο νόμου και στο τι θα αποδώσει μελλοντικά.

Επανέρχομαι, λοιπόν, για να ξεκαθαρίσουμε ορισμένα πράγματα στη ρύθμιση την οποία φέρνετε. Η ρύθμιση αυτή, σε σχέση με τα διεθνώς παραδεδεγμένα, έχει μια σημαντική διαφορά η οποία νομίζω ότι είναι εις βάρος και της διαφάνειας και του πολιτικού συστήματος. Η βασική αυτή διαφορά είναι ότι -το τονίζω- ενώ η πιο πρόσφατη νομοθεσία η οποία στο σημείο αυτό είναι η πιο αυστηρή και η πιο εξελιγμένη, δηλαδή η γερμανική, εισάγει τα μέτρα επιείκειας -και τα εισάγει γενικά, στο γενικό μέρος του Ποινικού Κώδικα, γιατί δεν μπορεί να γίνεται διαφοροποίηση στην περίπτωση αυτή- εκεί ορίζει ότι ο μηχανισμός των μέτρων επιείκειας λειτουργεί μόνο μέχρι του σημείου που εκείνος ο οποίος έχει εμπλακεί σε ένα οποιοδήποτε ποινικό αδίκημα δεν έχει ακόμα καταστεί κατηγορούμενος, δηλαδή δεν έχει ασκηθεί εναντίον του ποινική δίωξη. Και αυτό, έχει μια σημαντική λογική, διότι προηγουμένως, όταν δεν ξέρει ότι θα καταστεί κατηγορούμενος -αν πράγματι έχει τέτοια στοιχεία- ο λόγος του είναι περισσότερο αξιόπιστος. Αντιθέτως, αν έχει καταστεί κατηγορούμενος, κατά τη βασική αρχή του Ποινικού Δικαίου -και, το τονίζω, που δεν την έχει παραβιάσει ποτέ και καμία νομοθεσία, ότι δεν μπορεί ένας ένοχος να καταστήσει έναν άλλον ένοχο-εκεί πλέον κάποιος μπορεί να μεταχειριστεί τα πάντα. Πολύ περισσότερο, κύριε Υπουργέ, όταν πρόκειται για πολιτικό πρόσωπο. Γιατί είναι γνωστό ότι στον κόσμο που ζούμε -και δεν αφορά μόνο τον τόπο μας, αλλά ισχύει ιδίως στον τόπο μας- και μόνο η αναφορά σε ένα πολιτικό πρόσωπο, για έναν άνθρωπο ο οποίος δεν έχει να χάσει τίποτα, έχει καθίσει στο σκαμνί του κατηγορημένου και μόνο η αναφορά -άσχετα αν θα τελειώσει ή όχι αυτή η διαδικασία και φανεί ότι ο άνθρωπος αυτός δεν έφταιγε σε τίποτε- στο πολιτικό πρόσωπο, να θυμάστε, ότι θα έχει αφήσει ανεξίτηλο το σημάδι που θα τον ακολουθεί σε ολόκληρη τη ζωή του.

Γιατί, έτσι όπως είναι η κοινωνία, έτσι όπως είναι τα μέσα, να είστε βέβαιος ότι και αν ακόμα δικαιωθεί αυτός ο πολιτικός, όλοι θα λένε: «Κουκουλώθηκε». Αυτό θα λένε, να είστε βέβαιοι γι’ αυτό. Και να θυμάστε ότι ό,τι νομοθετούμε εδώ, το νομοθετούμε για μεγάλο χρονικό διάστημα και από κει και πέρα αυτό μας ακολουθεί όλους.

Τονίζω, λοιπόν, ότι είναι λάθος το να ισχύουν τα μέτρα αυτά και μετά τη στιγμή κατά την οποία ασκήθηκε η ποινική δίωξη εναντίον του συγκεκριμένου κατηγορημένου.

Θα μου αναφέρετε το παράδειγμα το οποίο αφορά την τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα και θα μου πείτε ότι εκεί δεν ισχύει αυτό το πράγμα. Δεν είμαι ποινικολόγος. Δεν ξέρω πως έχει εφαρμοστεί η σχετική διάταξη και αν έχει εφαρμοστεί. Αλλά, τα μεγέθη είναι εντελώς διαφορετικά.

Όσο βαρύ και αν είναι το αδίκημα ενός πολιτικού ο οποίος μπορεί να έχει εγκληματήσει προς την κατεύθυνση της παραβίασης της διαφάνειας, όπως και να το κάνουμε και αν δεν θέλουμε να λαϊκίζουμε, είναι αδιανόητο να συγκρίνουμε τη συγκεκριμένη μεταχείριση με το έγκλημα που αφορά τα ναρκωτικά ή με το έγκλημα που αφορά την τρομοκρατία. Πολλώ μάλλον -σας το λέω- όταν είναι γνωστό ότι σε τέτοιες δίκες, το να καταδώσει κάποιος, κάποιον λίγο απασχολεί πολλές φορές την κοινή γνώμη.

Εάν όμως, είναι εσκεμμένη η κατηγορία κατά πολιτικού προσώπου -το τονίζω- αν είναι υποβολιμαία και να αθωωθεί το πολιτικό πρόσωπο -θυμηθείτε- ότι θα τον ακολουθεί για πάντα. Ποτέ δεν θα βγει η «ρετσινιά». Μην το υποτιμάτε αυτό. Είναι δύσκολες στιγμές για τον Τόπο, οφείλουμε να υπηρετήσουμε πιστά τη διαφάνεια, αλλά με όρους ποιότητας της δημοκρατίας και να μάθουμε να υπερασπιζόμαστε και ένα πολιτικό κόσμο, ο οποίος, το τονίζω, ότι βάλλεται αδίκως πολλές φορές. Δικαίως σε άλλες περιπτώσεις, αδίκως σε άλλες. Η γενίκευση όμως, δεν κάνει ποτέ καλό. Αυτή είναι η πρώτη μου παρατήρηση.

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά τη μετέπειτα φάση δηλαδή τη φάση η οποία σχετίζεται πλέον, με τις εξεταστικές επιτροπές, τη διαδικασία της εξεταστικής επιτροπής.

Να είστε βέβαιοι για κάτι. Από τη στιγμή κατά την οποίαν κάτι θα πάει στη Βουλή για να συσταθεί εξεταστική επιτροπή και βεβαίως από κει και πέρα να πάρει το δρόμο της, αν χρειάζεται και Προανακριτική και πάλι στις περισσότερες των περιπτώσεων -το τονίζω, να με θυμάστε- κάτω από την πίεση των γεγονότων, κάτω από την πίεση που απαιτεί, όπως σας είπα και πάλι, κάποιος αφού ακούστηκε κάτι θα τον ακολουθεί, οι περισσότερες από τις εξεταστικές, αν όχι όλες, θα καταλήγουν σε προανακριτικές.

Θα είναι πάρα πολύ δύσκολο για οποιαδήποτε Κυβέρνηση, για οποιαδήποτε πλειοψηφία, να μην ακολουθήσει αυτό το δρόμο. Και όσο θα χρονίσει αυτό το πράγμα και όταν φτάσει η Προανακριτική και αθωωθεί αυτός ο άνθρωπος, σας είπα και πάλι, να θυμάστε ότι το στίγμα θα τον ακολουθεί για πάντα.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων): Επί παραγεγραμμένων ευθυνών; Γιατί στις εξεταστικές αναφέρεστε.

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι, θα σας πω γιατί.

Έχουμε εδώ δύο είδη της εξεταστικής. Η μία είναι επί μη παραγεγραμμένου, η οποία θα αποφανθεί από εδώ και πέρα για να δούμε αν θα γίνει προανακριτική και η δεύτερη, όταν έχει παραγραφεί.

Και σε αυτή έρχομαι τώρα, κύριε Υπουργέ, σε εκείνη η οποία σχετίζεται με το παραγεγραμμένο, εκεί που λέτε ότι πρέπει να γίνει Εξεταστική, στην περίπτωση αυτή η οποία αποφαίνεται ότι δεν μπορεί να πάμε και σε Προανακριτική αν έχει παραγραφεί το αδίκημα.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων): Δεν λέω πρέπει. Αν συσταθεί με απόφαση της Βουλής.

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ: Αυτό σας λέω, κύριε Υπουργέ.
Αυτό το «αν» που βάζετε τώρα -και ξέρω ότι το βάζετε καλόπιστα- να θυμάστε ότι θα γίνει «θα συσταθεί». Έχετε εσείς την εντύπωση ότι όποια υπόθεση και αν έρθει έτσι και παραγεγραμμένη, δεν θα είστε υποχρεωμένοι εσείς, η όποια πλειοψηφία εδώ, να το φέρει σε Εξεταστική Επιτροπή; Θα το φέρει, κύριε Υπουργέ. Γιατί αλλιώς, σας είπα, η κοινή γνώμη, στον κόσμο που ζούμε και όχι μόνο στην Ελλάδα, είπα και έξω, θα το απαιτεί αυτό το πράγμα Και από τη στιγμή που θα το απαιτεί, αυτό θα γίνει. Και αν αποφανθεί και πάλι η Εξεταστική Επιτροπή ότι δεν έτρεχε και τίποτα, πάλι θα πει, το στίγμα θα μείνει.

Αλλά εδώ,   ιδίως σε παραγεγραμμένα, συμβαίνει το εξής, κύριε Υπουργέ. Πρώτα απ’ όλα αλλάζετε με ένα νόμο όλη τη δομή της εξεταστικής, όπως η εξεταστική αυτή ορίζεται στο άρθρο 147. Το άρθρο 147 λέει τι είναι εξεταστική επιτροπή, λέει πότε συνιστάται.

Τελειώνω, κύριε Πρόεδρε.

Προσθέτετε και μια άλλη περίπτωση που είναι οιονεί προανακριτική, η οποία όμως δεν έχει αυτή την αρμοδιότητα γιατί δεν μπορεί να την έχει, αφού υπάρχει παραγραφή. Δεν έχει την αρμοδιότητα του καταλογισμού ποινής ή αν θέλετε ποινικής συνέπειας για να είμαι σαφής, για να στείλει έναν άνθρωπο παραπέρα σε ένα δικαστήριο. Αυτή δεν την έχει γιατί έχει παραγραφεί. Αλλά καθ’ όλα τα υπόλοιπα, ισοδυναμεί με μία επιτροπή η οποία ερευνά ενοχή. Τέτοια εξεταστική δεν προβλέπει ο Κανονισμός της Βουλής. Δεν είναι ο ρόλος της ούτε κατά το Σύνταγμα, ούτε κατά τον Κανονισμό.

Δεν το βλέπετε ότι με τον τρόπο αυτό -και πάλι σας το τονίζω-αλλάζουμε εντελώς την μορφή την οποία έχουν οι εξεταστικές επιτροπές; Και δεν βλέπετε, κύριε Υπουργέ, αυτό που σας τόνισα όταν το κουβεντιάσαμε στην επιτροπή; Με όλη αυτή τη διαδικασία, ιδίως από τη στιγμή μάλιστα που υπερβαίνουμε τα εσκαμμένα της άσκησης της κατηγορίας και προχωράμε μετά σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του μηχανισμού αυτού, να θυμηθείτε ένα πράγμα με την εύκολη δυνατότητα καθενός κατηγορουμένου να μπορεί να λέει ό,τι θέλει: Θα φτάσουμε στο σημείο να έχουμε πάμπολλες εξεταστικές ,που δεν θα είναι μάλιστα πραγματικές εξεταστικές, αλλά οιονεί προανακριτικές.

Θα φτάσουμε στο σημείο η Βουλή να ασχολείται περισσότερο με αυτού του είδους τα πράγματα, με τις εξεταστικές επιτροπές από ό,τι με το νομοθετικό και το κοινοβουλευτικό της έργο.

Ξαναγυρνάμε στις ρίζες του κοινοβουλευτισμού. Το θυμάστε, το ξέρετε και οι δυο σας και ο Υπουργός και ο Υφυπουργός. Ο κοινοβουλευτισμός ξεκίνησε από την ποινική ρίζα από το αγγλικό πολίτευμα. Και η μεγάλη πρόοδος, χωρίς να υποστείλει κανείς τη σημαία της διαφάνειας, είναι ότι εξελίχθηκε σε κοινοβουλευτισμό, όπου η Βουλή απέκτησε πρωτίστως το νομοθετικό της και τον κοινοβουλευτικό της ρόλο.
……..

Δεν θα ήθελα, το λέω ευθέως κύριε Υπουργέ, να φτάσουμε στο σημείο αντί να κάνουμε βήματα προς τα εμπρός στο επίπεδο του κοινοβουλευτισμού, να κάνουμε βήματα προς τα πίσω. Γι’ αυτό το λόγο σας λέω ξαναδείτε, και πάλι, όλο το μηχανισμό του άρθρου 15. Ιδίως τουλάχιστον θα ήταν σημαντικό, αν διαφοροποιήσετε τη ρύθμιση που έχετε και σταματήσουμε στη δυνατότητα λειτουργίας του πριν από την άσκηση κατηγορίας.

Σας ευχαριστώ πολύ, κυρία Πρόεδρε.

……………

Σελ. 7040, http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/ es20100512_1.pdf